Theo Điều 54 Luật Doanh nghiệp 2020 (đã được sửa đổi, bổ sung), cơ cấu bắt buộc gồm Hội đồng thành viên, Chủ tịch Hội đồng thành viên và Giám đốc hoặc Tổng giám đốc. Một số doanh nghiệp phải thành lập Ban kiểm soát; ở các trường hợp còn lại, việc thành lập Ban kiểm soát do công ty quyết định.
|
Bộ phận/chức danh |
Vai trò cốt lõi |
|
Hội đồng thành viên |
Cơ quan quyết định cao nhất của công ty. |
|
Chủ tịch Hội đồng thành viên |
Tổ chức hoạt động, triệu tập và chủ trì họp Hội đồng thành viên. |
|
Giám đốc/Tổng giám đốc |
Điều hành hoạt động kinh doanh hằng ngày. |
|
Ban kiểm soát (khi áp dụng) |
Thực hiện chức năng kiểm soát theo cơ chế áp dụng cho công ty. |
Công ty phải có ít nhất một người đại diện theo pháp luật giữ chức Chủ tịch Hội đồng thành viên hoặc Giám đốc/Tổng giám đốc. Nếu Điều lệ không quy định, Chủ tịch Hội đồng thành viên là người đại diện theo pháp luật.

Theo Điều 55, Hội đồng thành viên là cơ quan quyết định cao nhất, bao gồm tất cả thành viên là cá nhân và người đại diện theo ủy quyền của thành viên là tổ chức. Hội đồng thành viên họp ít nhất mỗi năm một lần, còn kỳ họp cụ thể do Điều lệ quy định.
Đối với giao dịch có giá trị lớn, thẩm quyền phê duyệt cần được đối chiếu Điều lệ và ngưỡng tại Điều 55, thay vì mặc định Giám đốc có thể tự quyết định.
Theo Điều 56, Hội đồng thành viên bầu một thành viên làm Chủ tịch; người này có thể đồng thời giữ chức Giám đốc hoặc Tổng giám đốc. Chủ tịch chuẩn bị nội dung, triệu tập và chủ trì họp; tổ chức lấy ý kiến; giám sát thực hiện nghị quyết và ký nghị quyết, quyết định thay mặt Hội đồng thành viên.
Nhiệm kỳ do Điều lệ quy định nhưng không quá 5 năm, có thể được bầu lại không hạn chế số nhiệm kỳ. Trường hợp vắng mặt hoặc không thể thực hiện nhiệm vụ, việc ủy quyền và lựa chọn người thay thế phải tuân theo quy định của pháp luật và Điều lệ.
Điều 63 xác định Giám đốc/Tổng giám đốc là người điều hành hoạt động kinh doanh hằng ngày, chịu trách nhiệm trước Hội đồng thành viên. Chức danh này triển khai nghị quyết, tổ chức kế hoạch kinh doanh, quyết định công việc vận hành, tuyển dụng, quản lý nhân sự thuộc thẩm quyền và ký hợp đồng nhân danh công ty trong phạm vi được phép.
Giám đốc/Tổng giám đốc có thể đề xuất cơ cấu tổ chức, phương án phân chia lợi nhuận, xử lý lỗ và trình báo cáo tài chính hằng năm; tuy nhiên việc phê duyệt các vấn đề thuộc thẩm quyền Hội đồng thành viên vẫn do cơ quan này quyết định.
Khoản 2 Điều 54 yêu cầu thành lập Ban kiểm soát đối với công ty TNHH hai thành viên trở lên là doanh nghiệp nhà nước thuộc điểm b khoản 1 Điều 88 và công ty con của doanh nghiệp nhà nước theo khoản 1 Điều 88. Các trường hợp khác do công ty tự quyết định có thành lập Ban kiểm soát hay không.
Vì vậy, không thể kết luận mọi công ty TNHH hai thành viên trở lên đều bắt buộc phải có Ban kiểm soát. Doanh nghiệp cần đối chiếu tình trạng sở hữu vốn và Điều lệ của mình.
Theo Điều 58, cuộc họp lần thứ nhất được tiến hành khi thành viên dự họp sở hữu từ 65% vốn điều lệ trở lên; tỷ lệ cụ thể do Điều lệ công ty quy định. Nếu cuộc họp không đủ điều kiện và Điều lệ không quy định khác, lần hai cần thành viên dự họp sở hữu từ 50% vốn điều lệ trở lên; lần ba được tiến hành không phụ thuộc tỷ lệ vốn đại diện.
Theo Điều 59, Hội đồng thành viên có thể quyết định tại cuộc họp, lấy ý kiến bằng văn bản hoặc hình thức khác theo Điều lệ. Nếu Điều lệ không quy định tỷ lệ khác, nghị quyết thông thường tại cuộc họp cần thành viên dự họp sở hữu từ 65% tổng vốn góp của thành viên dự họp tán thành; một số quyết định quan trọng như sửa đổi Điều lệ, tổ chức lại, giải thể và bán tài sản thuộc ngưỡng luật định cần từ 75%.
Với hình thức lấy ý kiến bằng văn bản, nghị quyết được thông qua khi thành viên sở hữu từ 65% vốn điều lệ trở lên tán thành; tỷ lệ cụ thể do Điều lệ quy định. Công ty phải lập, lưu biên bản và tài liệu biểu quyết theo quy định tương ứng.
Để bộ máy vận hành thống nhất, doanh nghiệp nên quy định rõ trong Điều lệ về người đại diện theo pháp luật; quyền ký hợp đồng; phân cấp phê duyệt giao dịch; trình tự triệu tập, biểu quyết Hội đồng thành viên; xử lý xung đột lợi ích; và cơ chế ủy quyền khi người quản lý vắng mặt.
Cần phân biệt quyền quyết định của Hội đồng thành viên với quyền điều hành hằng ngày của Giám đốc/Tổng giám đốc. Việc một người kiêm hai chức danh không làm mất đi yêu cầu tuân thủ thẩm quyền và thủ tục đối với từng quyết định.
Cơ cấu tổ chức công ty TNHH hai thành viên trở lên lấy Hội đồng thành viên làm trung tâm quyết định, Chủ tịch Hội đồng thành viên tổ chức hoạt động của cơ quan này và Giám đốc/Tổng giám đốc trực tiếp điều hành. Ban kiểm soát chỉ bắt buộc trong các trường hợp luật định. Khi áp dụng thực tế, cần kiểm tra đồng thời Luật Doanh nghiệp hiện hành và Điều lệ công ty.