Đăng ký tên công ty có đồng thời được bảo hộ nhãn hiệu không?

Không. Việc được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp với một tên nhất định không có nghĩa tên đó đã được đăng ký hoặc tự động được bảo hộ với tư cách nhãn hiệu. Thủ tục đăng ký doanh nghiệp xác lập thông tin tên doanh nghiệp trong hệ thống đăng ký kinh doanh; còn quyền đối với nhãn hiệu, về nguyên tắc, được xác lập theo pháp luật sở hữu trí tuệ trên cơ sở đăng ký và quyết định cấp văn bằng bảo hộ của cơ quan có thẩm quyền.

Có ngoại lệ đối với nhãn hiệu nổi tiếng: quyền có thể được xác lập trên cơ sở sử dụng và mức độ nổi tiếng đáp ứng điều kiện pháp luật, không phụ thuộc vào thủ tục đăng ký. Tuy nhiên, một tên công ty đã đăng ký hoặc đang sử dụng không mặc nhiên trở thành nhãn hiệu nổi tiếng.

Do đó, nếu muốn dùng tên riêng của công ty để phân biệt hàng hóa hoặc dịch vụ trên thị trường, doanh nghiệp nên đánh giá khả năng đăng ký nhãn hiệu riêng, thay vì chỉ dựa vào giấy đăng ký doanh nghiệp.

Phân biệt tên doanh nghiệp, tên thương mại và nhãn hiệu

Ba khái niệm có thể trùng nhau về cách viết, nhưng khác mục đích sử dụng, điều kiện hình thành quyền và phạm vi bảo vệ.

Ví dụ minh họa: Công ty TNHH Sao Minh có thể đăng ký tên doanh nghiệp hợp lệ, nhưng điều đó không bảo đảm dấu hiệu “SAO MINH” được cấp bảo hộ nhãn hiệu cho sản phẩm mỹ phẩm. Tên và dấu hiệu dự định đăng ký vẫn phải được xem xét theo các tiêu chí sở hữu trí tuệ.

Tên công ty có thể được bảo vệ dưới dạng tên thương mại không?

Có thể, nếu tên được sử dụng hợp pháp trong hoạt động kinh doanh và đáp ứng các điều kiện bảo hộ tên thương mại, trong đó có khả năng phân biệt. Quyền đối với tên thương mại được xác lập trên cơ sở sử dụng hợp pháp, không phải chỉ vì tên xuất hiện trên Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Phạm vi bảo hộ tên thương mại liên quan đến lĩnh vực và khu vực kinh doanh; vì vậy, không nên hiểu rằng doanh nghiệp có độc quyền tuyệt đối với mọi cách sử dụng cùng một cụm từ trên toàn quốc hoặc ở tất cả nhóm sản phẩm, dịch vụ. Khi xảy ra tranh chấp, bằng chứng về quá trình sử dụng thực tế có ý nghĩa quan trọng.

Đã đăng ký tên công ty thì có thể bị trùng nhãn hiệu của người khác không?

Có. Hệ thống kiểm tra tên doanh nghiệp và hệ thống xem xét bảo hộ nhãn hiệu có mục đích, tiêu chí khác nhau. Một tên được chấp thuận khi đăng ký doanh nghiệp vẫn có thể xung đột với nhãn hiệu hoặc tên thương mại được bảo hộ của chủ thể khác, tùy dấu hiệu và tình huống sử dụng cụ thể.

Theo quy định về đăng ký doanh nghiệp, doanh nghiệp không được sử dụng tên thương mại, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý đã được bảo hộ của người khác để cấu thành tên riêng, trừ trường hợp có sự chấp thuận bằng văn bản của chủ sở hữu và không gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng. Trường hợp tên doanh nghiệp bị xác định xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, doanh nghiệp có thể phải đăng ký thay đổi tên và xử lý các hệ quả liên quan theo quy định.

Ngược lại, việc tên doanh nghiệp của bạn tồn tại trước không tự động chứng minh bạn có quyền ngăn cản mọi đơn đăng ký nhãn hiệu có dấu hiệu tương tự. Khả năng phản đối hoặc xử lý phụ thuộc vào quyền đã xác lập, căn cứ pháp luật và tài liệu chứng minh.

Muốn bảo vệ tên công ty như nhãn hiệu cần làm gì?

1. Xác định dấu hiệu cần bảo hộ: tên riêng, phần chữ nhận diện, logo hoặc sự kết hợp; phân biệt với tên pháp lý đầy đủ có thành tố loại hình doanh nghiệp.
2. Tra cứu sơ bộ dấu hiệu tương tự trong cơ sở dữ liệu nhãn hiệu và kiểm tra tên doanh nghiệp, tên thương mại đang được sử dụng; không chỉ tra cứu tên viết giống hệt.
3. Xác định hàng hóa, dịch vụ thực tế và dự kiến kinh doanh để lựa chọn phạm vi đăng ký phù hợp. Một nhãn hiệu không mặc nhiên bảo hộ cho mọi ngành nghề.
4. Chuẩn bị và nộp đơn đăng ký nhãn hiệu tới cơ quan có thẩm quyền về sở hữu công nghiệp, trực tiếp hoặc thông qua đại diện hợp pháp khi phù hợp.
5. Theo dõi quá trình thẩm định, phản hồi yêu cầu hoặc thông báo nếu có; chỉ coi việc bảo hộ theo đăng ký đã được xác lập khi có quyết định cấp văn bằng theo quy định.

Doanh nghiệp mới thành lập có thể chuẩn bị việc tra cứu và đăng ký nhãn hiệu song song với thủ tục thành lập. Nộp đơn không đồng nghĩa chắc chắn được cấp văn bằng; khả năng bảo hộ còn phụ thuộc điều kiện của dấu hiệu và các quyền có trước.

Khi nào nên ưu tiên đăng ký nhãn hiệu riêng?

Nên cân nhắc sớm nếu tên riêng của công ty cũng được dùng trên bao bì, website, biển hiệu, quảng cáo hoặc gắn trực tiếp với hàng hóa, dịch vụ. Việc đăng ký nhãn hiệu giúp doanh nghiệp hướng tới một cơ sở quyền rõ ràng đối với dấu hiệu kinh doanh, đồng thời giảm rủi ro phải thay đổi nhận diện sau khi đầu tư truyền thông.

Nếu công ty có nhiều dòng sản phẩm hoặc thương hiệu con, tên pháp lý của công ty và từng nhãn hiệu có thể được lựa chọn, quản trị riêng. Không nhất thiết mọi nhãn hiệu phải trùng với tên doanh nghiệp.

Kết luận

Đăng ký tên công ty và bảo hộ nhãn hiệu là hai việc khác nhau: giấy đăng ký doanh nghiệp không thay thế thủ tục đăng ký nhãn hiệu. Doanh nghiệp nên kiểm tra xung đột quyền trước khi chọn tên, lưu giữ bằng chứng sử dụng tên thương mại và chủ động đăng ký nhãn hiệu cho dấu hiệu sẽ dùng để kinh doanh.