Doanh nghiệp nào thuộc diện sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền?

Theo điểm c khoản 1 Điều 6 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, tổ chức kinh tế có hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng trong các lĩnh vực được liệt kê thuộc nhóm sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền. Tuy nhiên, nếu đã đăng ký hóa đơn điện tử có mã hoặc không có mã của cơ quan thuế theo điểm a hoặc điểm b cùng khoản thì không bắt buộc đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền.

Các lĩnh vực được quy định gồm:

• Hoạt động tại trung tâm thương mại, siêu thị.
• Bán lẻ hàng hóa, trừ hoạt động bán lẻ ô tô, mô tô, xe máy và các loại xe có động cơ khác.
• Ăn uống, nhà hàng và khách sạn.
• Vận tải hành khách và dịch vụ hỗ trợ trực tiếp cho vận tải đường bộ.
• Dịch vụ nghệ thuật, vui chơi, giải trí và hoạt động chiếu phim.
• Các dịch vụ phục vụ cá nhân khác theo Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam.

Danh mục trên nêu phạm vi ngành theo quy định. Khi xác định nghĩa vụ của một doanh nghiệp cụ thể, cần kiểm tra hoạt động thực tế và việc phân loại ngành phù hợp, không chỉ nhìn vào một dòng ngành nghề trên giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Trường hợp nào không bắt buộc đăng ký hóa đơn điện tử từ máy tính tiền?

Đã đăng ký hóa đơn điện tử theo hình thức khác

Điểm c khoản 1 Điều 6 Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định rõ: tổ chức kinh tế bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử theo điểm a (hóa đơn có mã) hoặc điểm b (hóa đơn không có mã) thì không bắt buộc đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền. Đây là ngoại lệ quan trọng, tránh hiểu rằng mọi doanh nghiệp thuộc các nhóm ngành nêu trên đều phải chuyển đổi ngay sang máy tính tiền.

Hoạt động ngoài phạm vi ngành được liệt kê

Doanh nghiệp chỉ thực hiện hoạt động ngoài phạm vi nêu tại điểm c không đương nhiên thuộc nhóm áp dụng hóa đơn từ máy tính tiền chỉ vì có giao dịch bán hàng. Đơn vị vẫn phải thực hiện nghĩa vụ hóa đơn điện tử tương ứng với hoạt động và trường hợp của mình. Nếu có nhiều mảng kinh doanh, nên xem xét riêng giao dịch bán trực tiếp cho người tiêu dùng.

Cách tự xác định doanh nghiệp có phải chuyển sang hóa đơn từ máy tính tiền

Có thể rà soát theo ba câu hỏi sau:

• Doanh nghiệp có hoạt động bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng hay không?
• Hoạt động đó có nằm trong nhóm trung tâm thương mại, siêu thị, bán lẻ thuộc phạm vi, ăn uống, lưu trú, vận tải hành khách, giải trí, chiếu phim hoặc dịch vụ phục vụ cá nhân được quy định hay không?
• Doanh nghiệp đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã hoặc không có mã theo điểm a hoặc điểm b khoản 1 Điều 6 hay chưa?

Nếu hai câu đầu là “có” và câu thứ ba là “chưa”, doanh nghiệp cần xem xét đăng ký hóa đơn điện tử từ máy tính tiền theo quy định. Nếu đã đăng ký hợp lệ hình thức hóa đơn nêu tại điểm a hoặc b, doanh nghiệp không bắt buộc đăng ký thêm hình thức từ máy tính tiền. Trường hợp hoạt động hỗn hợp hoặc phân loại ngành chưa rõ, nên đối chiếu hồ sơ đăng ký hóa đơn và trao đổi với cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

Một số tình huống doanh nghiệp thường gặp

Quy định hiện hành áp dụng từ thời điểm nào?

Nghị định 254/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Điều 43 của nghị định xác định Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP hết hiệu lực từ thời điểm đó. Vì vậy, đối với nội dung tư vấn hoặc bài viết áp dụng tại thời điểm tháng 10/2026, căn cứ chính về đối tượng sử dụng là Điều 6 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, thay vì chỉ trích dẫn quy định bắt buộc từ ngày 01/6/2025 theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP.

Đặc biệt, không nên lấy ngưỡng doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm của hộ, cá nhân kinh doanh làm điều kiện chung để quyết định một doanh nghiệp có thuộc diện hóa đơn từ máy tính tiền hay không: đây là các đối tượng và tiêu chí pháp lý khác nhau.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì khi thuộc trường hợp đăng ký sử dụng?

Doanh nghiệp cần xác nhận trạng thái đăng ký hóa đơn điện tử, rà soát hoạt động và điểm bán liên quan, kiểm tra giải pháp lập hóa đơn có khả năng kết nối truyền dữ liệu với cơ quan thuế, sau đó thực hiện đăng ký theo hướng dẫn hiện hành của cơ quan thuế. Cũng cần xây dựng quy trình lập, cung cấp và lưu trữ hóa đơn phù hợp với giao dịch bán hàng thực tế.

Kết luận

Nhóm doanh nghiệp bán trực tiếp cho người tiêu dùng trong các lĩnh vực được liệt kê tại điểm c khoản 1 Điều 6 Nghị định 254/2026/NĐ-CP là đối tượng cần xem xét hóa đơn điện tử từ máy tính tiền. Song, doanh nghiệp đã đăng ký hóa đơn điện tử theo điểm a hoặc b khoản này không bắt buộc đăng ký thêm. Vì thế, việc kiểm tra ngành hoạt động và trạng thái đăng ký hóa đơn là hai bước quyết định.