- 0919.83.77.88
- 091.983.77.88
Một hợp đồng góp vốn thành lập công ty nên xác định đầy đủ chủ thể, mục tiêu thành lập doanh nghiệp, vốn góp và tài sản góp vốn, thời điểm thực hiện, quyền và nghĩa vụ, cách quản lý khoản tiền hoặc tài sản đã giao, trách nhiệm vi phạm và phương án giải quyết tranh chấp. Những nội dung dưới đây là danh mục soạn thảo thực tế; không phải mọi mục đều là điều khoản bắt buộc theo một mẫu hợp đồng thống nhất.
Ghi rõ họ tên, ngày sinh, giấy tờ định danh, địa chỉ liên hệ của cá nhân; tên, mã số doanh nghiệp và thông tin người đại diện đối với tổ chức. Xác định rõ ai là bên góp vốn, ai được ủy quyền làm thủ tục, ai nhận và quản lý tài sản trước khi công ty hình thành. Mô tả loại hình dự kiến (công ty TNHH hoặc công ty cổ phần), tên, địa chỉ trụ sở dự kiến và lĩnh vực hoạt động để thống nhất mục đích góp vốn. Các thông tin dự kiến có thể thay đổi khi hoàn tất đăng ký.
Nêu tổng vốn điều lệ dự kiến, số tiền hoặc giá trị tài sản từng bên cam kết, tỷ lệ tương ứng và phương pháp xác định tỷ lệ sở hữu sau thành lập. Cần thống nhất rõ phần vốn cam kết khác với phần vốn đã thực góp; tỷ lệ và quyền của thành viên, cổ đông sau đăng ký còn phải tuân theo Luật Doanh nghiệp, điều lệ và kết quả thực hiện nghĩa vụ góp vốn.
Mô tả cụ thể tiền Việt Nam, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng, quyền sử dụng đất, quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết kỹ thuật hoặc tài sản khác có thể định giá bằng đồng Việt Nam theo quy định. Với tài sản không phải tiền, nên ghi tình trạng pháp lý, hồ sơ sở hữu, phương pháp định giá, người tham gia định giá, thời điểm chốt giá trị và cách xử lý nếu định giá không được chấp thuận. Quy định biên bản bàn giao, biên nhận hoặc chứng từ chuyển khoản để chứng minh việc thực hiện cam kết.
Lập lịch góp vốn theo mốc cụ thể: trước đăng ký chỉ ứng trước chi phí hay bàn giao tài sản cho người được chỉ định; sau đăng ký thực hiện góp vốn vào công ty thế nào. Nêu tài khoản nhận tiền, người nhận, điều kiện nghiệm thu và chứng từ. Các mốc tự thỏa thuận phải phù hợp thời hạn góp vốn bắt buộc áp dụng cho loại hình doanh nghiệp.
Xác định nghĩa vụ cung cấp hồ sơ, phối hợp đăng ký, bảo mật thông tin, tránh sử dụng tiền sai mục đích; nguyên tắc tham gia quản trị, biểu quyết, phân chia lợi nhuận, xử lý lỗ và chuyển nhượng phần vốn/cổ phần dự kiến. Không nên ghi nhận quyền quản trị hoặc lợi nhuận như thể công ty đã tồn tại; sau khi thành lập, các quyền này phải được thể hiện nhất quán trong điều lệ và tuân theo pháp luật.
Nêu loại chi phí được chi (tư vấn, hồ sơ, thuê địa điểm...), hạn mức phê duyệt, người được chi và cách quyết toán. Nếu không đăng ký được hoặc các bên dừng kế hoạch, thỏa thuận cách hoàn trả phần tiền chưa sử dụng, phân chia chi phí hợp lệ, hoàn lại tài sản, thanh toán nghĩa vụ với bên thứ ba và thời hạn quyết toán. Đây là nội dung đặc biệt quan trọng vì trước thời điểm đăng ký, công ty chưa phải là chủ thể nhận nghĩa vụ theo cách thông thường.
Quy định thế nào là chậm góp, góp thiếu, không đủ quyền sở hữu đối với tài sản hoặc tự ý sử dụng vốn; thời hạn khắc phục, hậu quả, bồi thường thiệt hại và phạt vi phạm nếu phù hợp pháp luật. Ghi điều kiện thay đổi thành viên, sửa đổi thỏa thuận, chấm dứt, luật áp dụng và cơ quan giải quyết tranh chấp. Đặc biệt, cần quy định việc đối chiếu, sửa đổi thỏa thuận khi hồ sơ đăng ký và điều lệ chính thức có thay đổi.
Thỏa thuận trước thành lập ghi nhận cam kết và trách nhiệm giữa những người cùng chuẩn bị lập công ty. Điều lệ công ty là văn bản tổ chức, quản trị doanh nghiệp được xây dựng theo các nội dung luật định. Hai văn bản có thể cùng đề cập vốn, tỷ lệ sở hữu và quyền biểu quyết nhưng không thay thế cho nhau. Trước khi nộp hồ sơ, hãy đối chiếu thống nhất số vốn, chủ thể, tỷ lệ, loại tài sản, quyền quản trị và quy định chuyển nhượng; khi có khác biệt, cần sửa văn bản phù hợp thay vì mặc nhiên coi một bản sẽ ghi đè tất cả.
Điều 18 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định người thành lập được ký hợp đồng phục vụ việc thành lập và hoạt động của doanh nghiệp trước, trong quá trình đăng ký. Khi doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận, doanh nghiệp tiếp tục thực hiện quyền, nghĩa vụ từ hợp đồng thuộc phạm vi này và các bên thực hiện chuyển giao theo pháp luật dân sự, trừ khi có thỏa thuận khác. Nếu doanh nghiệp không được cấp đăng ký, người ký hợp đồng chịu trách nhiệm thực hiện; những người khác cùng tham gia thành lập có thể phải liên đới chịu trách nhiệm theo quy định. Không phải mọi thỏa thuận góp vốn đều tự động chuyển toàn bộ nghĩa vụ cho công ty: cần xem mục đích, chủ thể và nội dung cụ thể.
Về nguyên tắc, hợp đồng còn phải đáp ứng điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự như chủ thể, sự tự nguyện, mục đích và nội dung hợp pháp; hình thức phải đáp ứng yêu cầu luật định trong trường hợp pháp luật yêu cầu. Điều 398 Bộ luật Dân sự 2015 cho phép các bên thỏa thuận đối tượng, giá trị, cách thực hiện, quyền nghĩa vụ, trách nhiệm vi phạm và giải quyết tranh chấp.
Đối với công ty TNHH hai thành viên trở lên, thành viên về nguyên tắc phải góp đủ, đúng loại tài sản đã cam kết trong 90 ngày kể từ ngày cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp; không tính thời gian vận chuyển, nhập khẩu tài sản và thực hiện thủ tục hành chính chuyển quyền sở hữu tài sản. Với công ty cổ phần, cổ đông phải thanh toán đủ cổ phần đăng ký mua trong 90 ngày, trừ khi điều lệ hoặc hợp đồng đăng ký mua cổ phần quy định thời hạn ngắn hơn; thời gian liên quan đến tài sản góp vốn được xử lý theo quy định tương ứng. Thời hạn và hậu quả góp thiếu của các loại hình khác cần đối chiếu quy định riêng. Không dùng thỏa thuận nội bộ để kéo dài thời hạn luật định.
Đối với tài sản phải đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng, cần thực hiện thủ tục chuyển quyền theo quy định; việc chỉ ghi nhận đã góp trong biên bản nội bộ có thể chưa đủ. Trường hợp không góp đủ, cần rà soát nghĩa vụ điều chỉnh vốn, tư cách thành viên/cổ đông và trách nhiệm liên quan thay vì giữ nguyên tỷ lệ đã cam kết trên giấy tờ.
Có thể kiểm tra nhanh bằng danh mục sau:
Ví dụ: A và B dự kiến lập công ty TNHH với vốn 2 tỷ đồng, A cam kết 1,2 tỷ đồng và B cam kết 800 triệu đồng. Thỏa thuận cần thể hiện tỷ lệ dự kiến 60%–40%, lịch góp tiền sau đăng ký và cách xử lý khoản chi phí chung nếu kế hoạch bị hủy. Đây chỉ là ví dụ về cách ghi điều khoản, không thay thế việc xác định quyền thực tế sau khi góp vốn.
Hợp đồng góp vốn thành lập công ty cần làm rõ ai góp gì, trị giá bao nhiêu, khi nào góp, ai quản lý tài sản trước đăng ký và điều gì xảy ra nếu kế hoạch không thành hoặc có người vi phạm. Trước khi ký, nên đối chiếu thỏa thuận với loại hình doanh nghiệp, điều lệ dự kiến và quy định về góp vốn để hạn chế mâu thuẫn khi vận hành.
