Hộ kinh doanh phải thực hiện những nghĩa vụ thuế nào trong năm 2026?

Từ ngày 01/01/2026, hộ kinh doanh không còn áp dụng phương pháp thuế khoán. Nghĩa vụ trọng tâm là xác định và thông báo hoặc kê khai doanh thu, thực hiện nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) khi vượt ngưỡng chịu thuế, đồng thời tuân thủ quy định về hóa đơn, chứng từ và các sắc thuế đặc thù nếu có.

Theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP được sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP, ngưỡng doanh thu năm không phải nộp thuế GTGT và TNCN là 1 tỷ đồng, áp dụng từ ngày 01/01/2026. Đây là doanh thu, không phải lợi nhuận sau khi trừ chi phí.

Các loại thuế và khoản thu hộ kinh doanh cần kiểm tra

Thuế giá trị gia tăng (GTGT)

Với doanh thu năm trên 1 tỷ đồng và hoạt động thuộc diện chịu thuế, GTGT được tính theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu: số thuế GTGT = doanh thu tính thuế GTGT × tỷ lệ phần trăm tương ứng với ngành nghề. Doanh thu tính thuế GTGT không mặc nhiên chỉ là phần doanh thu vượt 1 tỷ đồng; cần phân biệt với cách tính TNCN theo doanh thu. Tỷ lệ áp dụng tùy hoạt động bán hàng, dịch vụ, sản xuất, vận tải hoặc ngành nghề khác.

Thuế thu nhập cá nhân (TNCN)

Đối với hoạt động kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng đến 3 tỷ đồng, cá nhân kinh doanh có thể lựa chọn phương pháp tính TNCN trên phần doanh thu vượt ngưỡng 1 tỷ đồng hoặc phương pháp tính trên thu nhập chịu thuế theo điều kiện pháp luật. Phương pháp dựa trên doanh thu: TNCN phải nộp = (doanh thu tính thuế sau khi trừ ngưỡng được phép) × thuế suất theo ngành nghề. Nếu tính theo thu nhập, căn cứ là doanh thu trừ chi phí được trừ hợp lệ, nhân với thuế suất tương ứng.

Với doanh thu năm trên 3 tỷ đồng, phương pháp xác định TNCN dựa trên thu nhập tính thuế và thuế suất; việc xác định doanh thu, chi phí, hồ sơ chứng minh cần được thực hiện phù hợp. Nếu kinh doanh nhiều ngành nghề hoặc địa điểm, phải xác định doanh thu và mức trừ theo quy tắc phân bổ, tránh áp dụng lặp ngưỡng trừ cho từng cửa hàng.

Các loại thuế khác nếu phát sinh hoạt động đặc thù

Hộ kinh doanh có thể phát sinh thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế tài nguyên hoặc thuế bảo vệ môi trường nếu thực sự kinh doanh hàng hóa, hoạt động thuộc đối tượng chịu thuế tương ứng. Không phải mọi hộ kinh doanh đều có các khoản này; cần xem bản chất hàng hóa, hoạt động và quy định riêng của từng sắc thuế.

Lệ phí môn bài năm 2026 có còn phải nộp không?

Không. Từ ngày 01/01/2026, việc thu, nộp lệ phí môn bài đã chấm dứt, đồng thời không phải nộp hồ sơ khai lệ phí môn bài của năm 2026 và các năm tiếp theo. Tuy nhiên, nghĩa vụ lệ phí môn bài phát sinh từ năm 2025 trở về trước nếu còn tồn đọng vẫn phải xử lý theo quy định.

Kê khai doanh thu và nộp thuế như thế nào?

Trường hợp doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống

Hộ kinh doanh vẫn phải theo dõi doanh thu thực tế phát sinh và thông báo doanh thu với cơ quan thuế theo quy định; không đồng nghĩa với việc không phải làm thủ tục nào. Đối với hộ đang hoạt động cả năm, mốc thông báo doanh thu năm thường là ngày 31/01 của năm dương lịch tiếp theo. Hộ bắt đầu kinh doanh trong năm có quy tắc khai, thông báo riêng theo thời điểm bắt đầu hoạt động.

Trường hợp doanh thu năm trên 1 tỷ đồng

Hộ kinh doanh khai, tính và nộp GTGT, TNCN theo chế độ kê khai và phương pháp tính phù hợp; thời hạn hồ sơ, kỳ khai và mẫu biểu được xác định theo trường hợp kinh doanh. Nếu doanh thu lũy kế vượt ngưỡng trong năm, phải theo dõi thời điểm phát sinh để bắt đầu thực hiện các nghĩa vụ tương ứng. Các khoản thuế do sàn thương mại điện tử hoặc tổ chức khác khấu trừ, khai thay, nộp thay cần được đối chiếu, không tự động bỏ khỏi doanh thu năm.

Hộ nên tổng hợp doanh thu bán trực tiếp, chuyển khoản, giao hàng và bán trên nền tảng số; đối chiếu hóa đơn, đơn hàng và giao dịch để tránh kê khai thiếu hoặc trùng. Với khoản thuế đã nộp trước khi ngưỡng được nâng lên 1 tỷ đồng, có thể kiểm tra thủ tục xử lý tiền nộp thừa theo quy định chuyển tiếp.

Nghĩa vụ hóa đơn điện tử và lưu giữ chứng từ

Hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng thuộc diện bắt buộc áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối dữ liệu với cơ quan thuế theo quy định. Hộ có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống, nếu đáp ứng điều kiện và có nhu cầu, có thể đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử.

Nếu trong năm doanh thu lũy kế vượt 1 tỷ đồng ở trường hợp mới ra kinh doanh hoặc trước đó chưa thuộc diện bắt buộc, thời hạn đăng ký hóa đơn điện tử là 30 ngày kể từ ngày cuối cùng của kỳ tính thuế có doanh thu lũy kế vượt ngưỡng. Hộ có nhiều điểm bán cần ghi đúng mã địa điểm kinh doanh trên hóa đơn theo quy định.

Việc lưu giữ sổ sách, hóa đơn mua vào, chứng từ bán ra, hồ sơ chi phí và sao kê giao dịch đặc biệt quan trọng nếu lựa chọn cách tính TNCN theo thu nhập. Hồ sơ đầy đủ giúp xác định đúng doanh thu, chi phí hợp lệ và giải trình số liệu khi cần.

Các bước hộ kinh doanh nên thực hiện để tuân thủ thuế năm 2026

• Tổng hợp doanh thu từ mọi kênh bán và mọi địa điểm kinh doanh trong năm.
• Đối chiếu doanh thu với mốc 1 tỷ đồng để xác định GTGT, TNCN và nghĩa vụ khai, thông báo.
• Phân loại ngành nghề; xác định cách tính TNCN phù hợp, kiểm tra các sắc thuế đặc thù nếu có.
• Kiểm tra điều kiện bắt buộc hoặc tự nguyện dùng hóa đơn điện tử, thực hiện đăng ký kịp thời.
• Lưu hóa đơn, sổ sách, chứng từ; nộp tờ khai và khoản thuế phát sinh theo đúng kỳ hạn.

Kết luận

Trong năm 2026, hai nghĩa vụ thuế phổ biến của hộ kinh doanh là GTGT và TNCN khi doanh thu năm vượt 1 tỷ đồng; một số ngành nghề có thể phát sinh sắc thuế khác. Dù doanh thu không vượt ngưỡng, hộ vẫn cần theo dõi và thông báo doanh thu đúng quy định. Không còn lệ phí môn bài từ năm 2026, nhưng việc kê khai và quản lý hóa đơn, chứng từ vẫn phải được thực hiện phù hợp.